Hoogsensitiviteit

Hoogsensitiviteit is geen ziekte of stoornis, maar een persoonlijkheidskenmerk met verschillende eigenschappen.

Esther Bergsma stelt in haar boek “Het hoogsensitieve brein” dat: “De eigenschap hoogsensitiviteit is voor het eerst beschreven door Elaine Aron, maar ook andere onderzoekers zijn tot de conclusie gekomen dat er verschillen zijn tussen de manieren waarop mensen reageren in nieuwe situaties en in welke mate ze worden beïnvloed door hun omgeving. Hoogsensitieve mensen zijn zeer gevoelig voor de omgeving waarin zij zich bevinden. Hoogsensitiviteit is een eigenschap die zich kenmerkt door een grote gevoeligheid voor stimuli, het diepgaand verwerken daarvan en het intens reageren erop.

Hoogsensitieve mensen denken voordat ze doen. Ze hebben veel last van negatieve situaties, maar profiteren ook sterk van positieve omstandigheden”.

Concreet gaan hoogsensitieve mensen meer externe prikkels opmerken via hun vijf belangrijkste zintuigen (visueel, auditief, tastzin, geur, smaak) dan gemiddeld en dit op zowel bewust als onbewust niveau. “De filter” in hun hersenen werkt als het ware niet zoals het hoort. Dat wil zeggen dat het brein van een hoogsensitief persoon àlle prikkels als evenwaardig en even belangrijk beschouwt en ze dus allemaal tegelijk worden binnen gelaten. Het vraagt dus extra veel concentratie en energie van een hoogsensitief persoon om nutteloze prikkels buiten te filteren.

Eens de prikkels in het brein zijn, worden ze op een veel diepgaandere manier verwerkt dan bij niet-hoogsensitieve mensen. Dit kan als gevolg hebben dat de hoogsensitieve persoon er wat langer over doet om een situatie te (be)vatten en dus ook om te reageren.

Door deze diepgaande verwerking van alle prikkels in het brein, laten situaties een diepe indruk na bij een hoogsensitief persoon waardoor deze hier intens op kan reageren. Hoge hoogtes (uitbundig zijn) en diepe dalen (woede-aanvallen, intens verdriet, extreme angst) zien we vaak optreden.

Wanneer er op een bepaald moment meer prikkels het lichaam van de hoogsensitieve persoon binnenkomen, dan dat het lichaam de tijd krijgt om deze te verwerken, geraakt de hoogsensitieve persoon overprikkeld. Hoogsensitieve personen beschikken over een gevoeliger zenuwstelsel dan niet-hoogsensitieve mensen, waardoor ze vatbaarder zijn voor stress. Ze hebben sneller last van stress en ervaren meer stress dan gemiddeld. Overprikkeling is een gevolg van het niet goed kunnen omgaan met stress en vormt een signaal van je lichaam om je te laten weten dat een pauze aan de orde is. Je lichaam heeft tijd nodig om bij te benen en alles te verwerken wat je die dag/week hebt meegemaakt.

Overprikkeling kan zich op verschillende manieren uiten: woede-uitbarstingen, huilbuien, zich terugtrekken in zijn eigen wereld,….

Als gevolg van deze diepgaande verwerking, het intense voelen en de valkuil van overprikkeling ervaren hoogsensitieve mensen vaak een grotere vermoeidheid dan gemiddeld.

Naast deze kenmerken, zien we ook vaak dat hoogsensitieve personen heel veel nadenken, overdenken en analyseren. Ze leven als het ware in hun hoofd en hebben vaak nog maar weinig voeling met hun lichaam.

Ze ervaren vaak allerlei niet-helpende gedachten of wat…als-gedachten waardoor ze angstiger kunnen zijn dan gemiddeld.

Hoogsensitieve mensen zijn vaak erg empathisch en kunnen zich dus heel goed inleven in hoe andere mensen een situatie beleven/ervaren en hoe ze zich hierbij voelen.

Tot slot kunnen hoogsensitieve personen ook intuïtiever zijn dan anderen.